English | Deutsch

Hakkında Yazılar

Cumhuriyet, 13 / Eylül /2000

EXPO 2000 HANNOVER KONSERİ İZLENİMLERİ

Yılmaz Aydın

EXPO 2000 Hannover Kültürel Etkinlikleri çerçevesinde, 31 Ağustos akşamı düzenlenen, "Türkiye'den Senfonik Müzik" konseri, ülkemiz açısından gurur vericiydi. Şef Rengim Gökmen yönetimindeki Hannover NDR Radyo Filarmoni Orkestrası, şehrin en büyük konser salonu olan "Grosser Sendesaal"de sadece Türk bestecilerinin eserlerini seslendirdi. F.Tüzün'ün Türk Kapriçyosu, A.A.Saygun'un 5.Senfonisi ve N.K.Akses'in Keman Konçertosu'nun yer aldığı programın solisti ise, Cihat Aşkın'dı. Düzenleyenler EXPO 2000 Türkiye Genel Komiserliği ve Hannover Başkonsolosluğu Türk Kültür Merkezi. Fikir babası ise, Hannover Başkonsolosumuz Ahmet Akses. Tamamına yakın dolu olan 1200 kişilik salonda, şef Rengim Gökmen'in büyük bir ustalıkla yönettiği NDR Filarmoni Orkestrası, tüm eserleri kendisinden beklenilen biçimde yorumladı. Cihat Aşkın, N.K.Akses'in oldukça zor olan Keman Konçertosunu üstün bir teknik performans ile yorumladı. Bu esere aslında bir senfoni gibi bakmak daha doğru olur. İki büyük bölümden oluşuyor ve her bölümün sonunda birer kadans var. İki temadan oluşan 1.bölümde, ilk temayı görkemli bir girişle orkestra duyuruyor. Solo keman çift seslerle yaptığı girişte ilk temayı genişleten yeni düşünceler üretiyor. Burada Cihat Aşkın'ın eseri büyük bir titizlikle hazırladığı girişte belli oluyordu. Çift sesleri ve oktavları çok temiz, tekniği sağlam ve kusursuzdu. Lirik yapıdaki 2.tema obua ile duyuruluyor. 1. bölümün gelişme bölmesinde keman ve orkestra birbiriyle adeta savaştı; Cihat Aşkın burada kalabalık bir orduya karşı savaşan bir şövalye gibiydi adeta. Akses'in orkestrasyonu çok yoğun ve yüklü; tüm çalgılar yer almış. Bazen makamsal ögeler de çok soyut bir düşünce eleğinden geçirilmiş olarak duyuluyor. Tüm orkestranın katıldığı doruk noktasından sonra gelen solo keman kadansında Aşkın eserdeki tüm zorlukları aştığını, üstün tekniği ile yine gösterdi. Neo-klasik yapıda bir adagio ile sirto benzeri hızlı bir scherzodan oluşan 2.bölüm, solo kemanın arp ve orkestra eşliğinde çaldığı minör dizide çok içten ve romantik bir melodiyle başlıyor. Hızlı bölmede makamsal ezgiler 1.bölüme göre daha somut bir şekilde hissediliyor, kürdi makamı melodiye hâkim.

Saygun'un olgunluk döneminde yazdığı 5.senfoni, onun yaratıcılıkta eriştiği düzeyi yansıtıyor. Özellikle, gök gürlemesini andıran büyük yükselişlerle dolu 1.bölüm, Saygun'un ustalığını, Rengim Gökmen'in şeflik gücünü, orkestranın ise üstün tekniğini gösterdi. Görkemli bir final beklentisinde olan dinleyiciler, bu senfoninin sakin finali ile Saygun'un ne anlatmak istediğini epey düşünmüş olsalar gerek. Ferit Tüzün'ün 1956'da daha Münih'te şeflik eğitimi gördüğü sırada yazdığı Türk Kapriçyosu, yine kendisinin yarattığı halk müziği karakterinde melodik ve ritmik öğelerden oluşuyor. Orkestra, özellikle nefesli sazların orkestrasyonda çok canlı biçimde yer aldığı Türk Kapriçyosu'nu Rengim Gökmen'in yönetimiyle belki bir Türk orkestrasından daha iyi seslendirdi diyebilirim.



Copyright © 2009 Necil Kâzım Akses