English | Deutsch

Hakkında Yazılar

Yeni Yüzyıl, 18 / Şubat / 1999

NECİL KÂZIM AKSES'İN ARDINDAN

Önceki gün yaşama veda eden Çağdaş Türk müziğinin ilk temsilcilerinden Necil Kâzım Akses, bugün düzenlenecek devlet töreninin ardından toprağa verilecek

Çağdaş Türk Müziği'ne isimleri "Türk Beşleri" diye geçen grubun hayattaki son temsilcisi, Necil Kâzım Akses, önceki gün 91 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Hasan Ferit Alnar, Ahmed Adnan Saygun, Ulvi Cemal Erkin ve Cemal Reşit Rey'den sonra yaşama veda eden Akses'le birlikte; Türk Müziği'nde bir dönem kapandı. Bestelerinde yerel müzik kültüründen yararlanan Akses'i Evin İlyasoğlu, birkaç ay önce yayımlanan "Necil Kazım Akses-Minyatürden Destana Bir Yolculuk" isimli kitabında bakın nasıl anlatmıştı: "Çağdaş Türk Müziğinin öncülerinden, yeniliğe açılan pencerelerinden birisi Necil Kâzım bey. Bugün sayısı elli sekize varan yapıtlarının çoğunluğu büyük senfoniler, büyük korolarla, solistlerle, orkestranın geniş olanakları için yazılmış yapıtlar. Tıpkı içinde yetiştiği Orta Avrupa kültürünün Post-romantik kuşağı gibi…

Cumhuriyet'in ilk kuşak bestecileri arasında Akses, yeni müzik tekniklerine en fazla yakınlık göstereni olarak yerini aldı. 1908 yılında İstanbul'da doğan Akses, 7 yaşında keman dersleri almaya başladı. İstanbul Sultanisi'ndeki lise yıllarının ardından konservatuvara giderek, Batı müziği öğrenen Akses, Cemal Reşit Rey gibi müziğimize yeni bir kan getiren genç müzisyenlerle çalışma fırsatı buldu. Derken, 1920'li yılların başında Akses'in Viyana macerası başladı. Ardından da Prag yılları. 1934 yılında, eğitimini yurtdışında tamamlamış bir müzisyen olarak Türkiye'ye döndü Akses.

İleriye dönük adımlar

Akses, yurda dönüşünün ardından Ankara Konservatuvarı'nın açılışına katkılarıyla, orada yetişen kaç kuşak besteciye yol göstermesiyle, sürekli ileriye yönelik adımlar atan besteciliğiyle, konservatuvar ve opera gibi sanat kurumlarındaki müdürlüğü ve üst düzey yöneticiliğiyle çağdaş müzik tarihimizin en önemli mimarları arasında yer aldı. Besteciliğinin ilk yıllarında daha çok halk müziği, daha sonraki yıllarda ise klasik Türk müziği birikimlerinden yararlanan Akses, 50.Yıl Marşı'nın da bestecisiydi. Akses, ileriki yaşlarında da besteler yapmayı sürdürdü. Devlet sanatçısı Necil Kâzım Akses'in cenazesi, bugün düzenlenecek devlet töreninin ardından toprağa verilecek.
(Sanat Servisi)



Copyright © 2009 Necil Kâzım Akses