English | Deutsch

Hakkında Yazılar

Milliyet-Sanat Dergisi, 15 Aralık 1991

İZLEYENLER AYAKTA ALKIŞLADI

Mahir Dinçer

Değerli bestecimiz Necill Kâzım Akses'ten dinledim, unutamayacağı iki güzel anıyı…
Sayın Akses, Pag'da ünlü kemancı ve besteci Josef Suk'la (1874-1935) çalıştığı yıllarda tanık olduğu olayı 57 yıl sonra yeniden yaşadı. 1934 yılında Suk'un 60.doğum yıldönümü dolayısıyla bir konser düzenlenmişti. Smetana Salonu'nda gerçekleştirilen bu konsere Çekoslovakya Cumhurbaşkanı Tomas Garrigue Masaryk de (1850-1937) geldi.

Çek Filarmoni Orkestrası bestecinin yapıtlarını seslendirdikten sonra, Şef Vaclav Talich (1883-1961) Suk'u sahneye çıkardı. Başta Cumhurbaşkanı Masaryk olmak üzere, salonda bulunan tüm izleyiciler, bu değerli bestecilerini ayakta alkışladılar.

Aradan 57 yıl geçti. Necil Kâzım Akses'in iki yapıtından, 1945 yılında yazdığı ve ilk seslendirilişi 1947'de Prag Bahar Festivali programı çerçevesinde gerçekleştirilen 1. Yaylı Çalgılar dörtlüsü ile bu yıl yazdığı ve Yücelen Dörtlüsü'ne adadığı 4. yaylı Çalgılar Dörtlüsü'nden oluşan bir programla, 29 Ekim'de Prag'da, Slovak Kültür Sarayı'nda sanatseverlerin karşısına çıkıldı. Yücelen Dörtlüsü'nün son derece başarılı yorumundan sonra, Akses sahneye davet edildi. Değerli bestecimizin sahneye çıkmasıyla birlikte, salondaki tüm izleyenler ayağa kalkıp, uzun süre ayakta alkışladılar onu. Sanırım, değerli devlet sanatçımızın o günkü duygularını sözcüklere dökebilmesi olanaksızdır. Yıllar önce onu son derece etkileyip duygulandıran olayı, aynı şehirde 57 yıl sonra kendisi, yaşadığı andaki duyguları nasıl sözcüklere dökebilir?..

Dışişleri Bakanlığı'nın değerli katkılarıyla, Yücelen Dörtlüsü Almanya, Finlandiya, Çekoslovakya ve Macaristan'ı kapsayan bir konser turnesine çıktı. Değerli bestecimiz Akses'in de katıldığı bu turnede, bestecimizin 1. ve 4. Yaylı Çalgılar Dörtlüleri seslendirildi.

İlk konser 23 Ekim akşamı Almanya'nın Duesseldorf kentinde Palais Wittgenstein da verildi. Büyük beğeni derleyen bu konserde, az önce de belirttiğim gibi, bestecimizin bu yıl yazdığı ve Yücelen Dörtlüsü'ne adadığı 4. Yaylı Çalgılar Dörtlüsü'nün "Dünyada ilk seslendiriliş"i gerçekleştirildi.

Ulvi Yücelen (1.keman), Reyyan Yücelen (2.keman), Selim Öğüt (viyola) ve Ali Doğan (viyolonsel)'dan oluşan Yücelen Dörtlüsü, ikinci konserini Helsinki'de "Sibelius Akademisi" salonunda verdi. Bunu 27 Ekim-Bratislava, 29 Ekim-Prag, 1 Kasım-Pecs ve 4 Kasım-Budapeşte konserleri izledi. Tüm konserlerde başarılı yorumlar sergileyen Yücelen Dörtlüsü üyelerine ve Sayın Akses'e gösterilen sıcak ve yoğun ilgi, bizi çok mutlu etti. Değerli bestecimize ve değerli sanatçılarımıza başarılarla dolu, üretken nice yıllar dilerim.

Daha önce de belirtmiştim; bazı banka ve benzeri kuruluşlar, türlü etkinliklerle, ülkemizde güzel sanatların gelişmesinde olumlu adımlar atıyorlar. Bu durum takdirle karşılıyoruz. Bu kuruluşlardan biri de Vakıfbank. Vakıfbank zaman zaman kültür ve sanat alanında büyük ve kalıcı yapıtlara imzasını atıyor. Müzik sanatında son derece olumlu adımların yanı sıra pek çok etkinliğe de ev sahipliği yapıyor. Geçtiğimiz günlerde bunlardan birine tanık olduk yine.

26 Kasım akşamı Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konser Salonu'nda, devlet sanatçılarımızdan kemancı Ayla Erduran ve piyanist Ayşegül Sarıca'nın da katılımıyla Beethoven, Bartok ve Chausson'un yapıtlarından oluşan bir programla "Orpheus Dörtlüsü", Ankara'daki müzikseverlerin karşısına çıktı.

Konserin ilk yarısında iki sanatçımız ve Orpheus Dörtlüsü'nde E.Chausson'un Keman, Piyano ve Yaylı Çalgılar Dörtlüsü İçin Op. 21 Re Majör Konçertosu'nun duyarlı yorumunu izledik. Güzel bir birlikteliğin sergilendiği yapıt boyunca müziğin sınır tanımaz birleştiriciliğinde, unutulmaz anlar yaşadık.



Copyright © 2009 Necil Kâzım Akses