English | Deutsch

Hakkında Yazılar

Hürriyet, 14 / Mayıs / 2008

AKSES'İN DOĞUMUNUN 100.YILI

Doğan Hızlan

TÜRK BEŞLERİ'nden Necil Kâzım Akses'in (1908-1999)  doğumunun 100. yılında, onun bestelerinden oluşan bir CD çıktı.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası sponsorluğunda hazırlanan CD'nin kapağında, 100. Doğum Yılı Anısına – Necil Kâzım Akses yazıyor.

Gürer Aykal
'ın yönettiği Bilkent Senfoni Orkestrası'nın seslendirdiği besteleri sıralayalım:
Barış için Savaş (Senfonik şiir), İdil, Viyolonsel ve Orkestra için, Ballade, Büyük Orkestra için, Itri'nin Nevâ-Kâr'ı üzerine Scherzo.
Solist, Hayreddin Hoca (viyolonsel)

Evin İlyasoğlu, Necil Kâzım Akses-Minyatürden Destana Bir Yolculuk kitabında, onu "bir Ankara bestecisi" olarak sunuyor.
Cumhuriyet kuşağının sanatçılarından biridir, çok sesli müziğin oluşumunda emekleri geçen ilk kuşaktandır.
Hem bir besteci, hem yönetici, hem öğretmen kimliğini bir arada götürmüştür.

* * *

Sözünü ettiğim CD'den ard arda Itri'nin Nevâ-Kâr'ı üzerine Scherzo'sunu dinledim. Beni etkileyen bir bestedir.

CD kitapçığında Onur Türkmen'in açıklamasına katılıyorum:
"Eser, bestecinin ısrarla belirttiği gibi, Itri'nin müziğinin çok sesli hale getirilmesi de değildir. Akses tarafından Scherzo formu üzerine inşa edilmiş yapı üzerine Itri'den alınan motifler özenle serpiştirilmiştir."

Evin İlyasoğlu
da, Bestecilerimizle Söyleşiler başlıklı program için jenerik müziği ararken, neden Scherzo'yu seçtiğini anlatıyor.
"Scherzo'yu üst üste dinledikçe, uzun ince bir yolda bir ivmeye kaptırmış buldum kendimi. Öylesine bir ayrıntı vardı ki, belli yinelemelerin içinden sızan bir ışık size yol gösteriyordu. Doruğa tırmandığında fırtınalar duyuyordunuz."

Hiç kuşkusuz bu saptamaları, yargıları iyi değerlendirebilmek için, iyi bir dinleyiciye bir hatırlatmada bulunacağım.
Itri'nin Nevâ-Kâr'ının bir de özgün bestesini, icrasını dinlesinler.

Tavsiye edeceğim icra, Prof. Nevzad Atlığ yönetimindeki Devlet Klâsik Türk Müziği Korosu'ndan bu besteyi dinlemeleridir.
O zaman bir karşılaştırma yapabilirler.

Ahmet Say
, "Akses, çağımızın kompozisyon stillerini yakından tanıyan yenilikçi bir bestecimizdir. Bülent Tarcan'a göre onun yapıtları, yeni romantik eğilimlerle Türk müziğinin bireşimidir."

* * *

Necil Kâzım Akses
'in de bestelerini yeni CD'lerde toplamalıyız. Onların yeni kayıtlarını yapmak, icra edilmemiş olanları da çaldırmak gerekiyor.
Çok sesli müziğimizi ihmal etmeyelim. Hele Türk Beşleri'ni asla.

______________
Yararlandığım kaynaklar:
Necil Kâzım Akses, Minyatürden Destana Bir Yolculuk, Evin İlyasoğlu, YKY
Müzik Ansiklopedisi, Besteciler, Yorumcular, Eserler, Kavramlar, Ahmet Say, Müzik Ansiklopedisi Yayınları
Türk Bestecileri Eser Kayıt Kaynakçası, Hazırlayan: Ersin Antep, Sevda-Cenap And Müzik vakfı,
Türk Bestecileri Eser Katalogu, Ersin Antep, Sevda-Cenap And Vakfı
100. Doğum Yılı Anısına-Necil Kâzım Akses, Bilkent Senfoni Orkestrası, Şef: Gürer Aykal, Solist: Hayreddin Hoca, viyolonsel/Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası.
Devlet Klâsik Türk Müziği Korosu, Prof. Nevzad Atlık yönetiyor. EMI tarafından 10 CD olarak çıkarıldı.



Copyright © 2009 Necil Kâzım Akses